📘 ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಶಿಕ್ಷಕರ ಅರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (TET) ಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವೈಗೋಟ್ಸ್ಕಿ, ಚೋಮ್ಸ್ಕಿ, ಎರಿಕ್ಸನ್, ಬ್ರುನರ್, ಥಾರ್ನಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಪಾವ್ಲೋವ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು.
📚 ಕಲಿಕೆ (Learning)
- ಕಲಿಕೆ: ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆ.
- ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಾರುವುದು ಪರಿಪಕ್ವತೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆ.
- ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಧಾನ ವಿಧಾನ ಅನುಕರಣೆ.
- ಆಯಾಸದಿಂದ ಕಲಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಹ್ಯೂರಿಸ್ಟಿಕ್ ಉಪಕ್ರಮ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಾವೇ ಕಲಿಯುವ ವಿಧಾನ.
- ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆ: ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವುದು.
- ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ತರಬೇತಿ.
👨🏫 ವೈಗೋಟ್ಸ್ಕಿ (Vygotsky)
- ರಷ್ಯಾದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ.
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರವರ್ತಕರು.
- ZPD: ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಯುವ ಮತ್ತು ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಕಲಿಯುವ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.
- Scaffolding: ಕಲಿಕೆಗೆ ನೀಡುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯ.
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರ್ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವಿಕಾಸ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮೊದಲು ಆಲೋಚನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ ನಂತರ ಭಾಷೆ ಬರುತ್ತದೆ.
🗣️ ನೋಯಮ್ ಚೋಮ್ಸ್ಕಿ
- LAD: Language Acquisition Device.
- ಮಗು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಧನ.
- Universal Grammar: ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಕರಣ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ.
- ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
🧠 ಎರಿಕ್ ಎರಿಕ್ಸನ್
| ಹಂತ | ವಯಸ್ಸು |
|---|---|
| ನಂಬಿಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಅಪನಂಬಿಕೆ | 0 – 1.5 ವರ್ಷ |
| ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ವಿರುದ್ಧ ನಾಚಿಕೆ | 1.5 – 3 ವರ್ಷ |
| ಉಪಕ್ರಮಿಸುವಿಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧ ಮನೋಭಾವ | 3 – 6 ವರ್ಷ |
| ಕಾರ್ಯಶೀಲತೆ ವಿರುದ್ಧ ಕೀಳರಿಮೆ | 6 – 12 ವರ್ಷ |
| ಅನನ್ಯತೆ ವಿರುದ್ಧ ಪಾತ್ರ ಗೊಂದಲ | 12 – 20 ವರ್ಷ |
🔍 ಬ್ರುನರ್ (Bruner)
- ಸಂಶೋಧನಾ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು.
- ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಹಂತ: ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವುದು.
- ಬಿಂಬಾತ್ಮಕ ಹಂತ: ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ನಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವುದು.
- ಸಾಂಕೇತಿಕ ಹಂತ: ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವುದು.
🧪 ಥಾರ್ನಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಪಾವ್ಲೋವ್
- ಥಾರ್ನಡೈಕ್ – ಪ್ರಯತ್ನ ದೋಷ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು.
- ಆಧುನಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪಿತಾಮಹ.
- ಸಿದ್ಧತಾ ನಿಯಮ: ಮಗು ಕಲಿಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.
- ಅಭ್ಯಾಸ ನಿಯಮ: ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಪಯೋಗ.
- ಪರಿಣಾಮ ನಿಯಮ: ಯಶಸ್ಸು ಮುಂದಿನ ಕಲಿಕೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ.
- ಪಾವ್ಲೋವ್ – ಅನುಬಂಧನ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು.
- 1904ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.