📘 ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ
ಶಿಕ್ಷಕರ ಅರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (TET) ಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಕಾಸ, ಪರಿಪಕ್ವತೆ, ಹದಿಹರೆಯ ಮತ್ತು ಅನುವಂಶೀಯತೆ ವಿಷಯಗಳು.
🧠 ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ
- ವಿಕಾಸ: ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಬದಲಾವಣೆ.
- ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ.
- ವಿಕಾಸ: ಗುಣಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಎರಡೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
- ಪರಿಪಕ್ವತೆ: ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದೆ ಜನ್ಮದತ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೊರಬರುವುದು.
- ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಅಂತರ್ಕ್ರಿಯೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
- ಉತ್ತರ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು “ಕೋಟಾಯುಗ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
📚 ವಿಕಾಸದ ನಿಯಮಗಳು
| ನಿಯಮ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಶಿರಪಾದಾಭಿಮುಖ ವಿಕಾಸ | ತಲೆಯಿಂದ ಕಾಲಿನ ಕಡೆಗೆ ವಿಕಾಸ ಸಾಗುವುದು |
| ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಧಿ ಅಭಿಮುಖ | ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಭಾಗದ ಕಡೆಗೆ ವಿಕಾಸ |
- ಮೊದಲು ಮಗುವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ತಲೆ.
- ವಿಕಾಸದ ಕ್ರಮ: ದೈಹಿಕ → ಗತಿ → ವಾಕ್ → ಬೌದ್ಧಿಕ ವಿಕಾಸ.
👦 ಹದಿಹರೆಯ / ತಾರುಣ್ಯಾವಸ್ಥೆ
- ಉತ್ತರ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ ಹಂತವೇ ಹದಿಹರೆಯ.
- Adolescence ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ Adolescere ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
- ಅರ್ಥ: “ಪರಿಪಕ್ವತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವುದು”.
- ಶೀಘ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ತತ್ವವನ್ನು ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಹಾಲ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
- ಹದಿಹರೆಯದವರು ಅಮೂರ್ತವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ನಾಯಕನ ಪೂಜೆ ಹದಿಹರೆಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ.
- ಮಾನವನ ಮೆದುಳಿನ ಸರಾಸರಿ ತೂಕ 1400 ಗ್ರಾಂ.
🧬 ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ
- ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳು (Genes): ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಅಂಶಗಳು.
- ಮಗು 50% ತಂದೆ ಮತ್ತು 50% ತಾಯಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
- ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಎರಡರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.
- ಪರಿಸರವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.
