ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು
ನಾಮ ಪದಗಳ ಮೂಲ ರೂಪಕ್ಕೆ ನಾಮ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ನಾಮ ಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ನಾಮಪದಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ನಾಮ ಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರುವ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಂದಿಗೆ ನಾಮಪದಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಗೆ "ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯ" ಎಂದು ಹೆಸರು.
ಹೊಸಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹಳಗನ್ನಡ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ
| ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ | ವಿಭಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು | ಹೊಸಗನ್ನಡ ಪ್ರತ್ಯಯ | ಹಳಗನ್ನಡ ಪ್ರತ್ಯಯ | ಕಾರಕಾರ್ಥಗಳು |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ಪ್ರಥಮಾ | ಉ | ಮ್ | ಕರ್ತೃ |
| 2 | ದ್ವಿತೀಯಾ | ಅನ್ನು | ಅಮ್ | ಕರ್ಮ |
| 3 | ತೃತೀಯಾ | ಇಂದ | ಇಮ್ / ಇಂದಂ | ಕರಣ |
| 4 | ಚತುರ್ಥೀ | ಗೆ, ಇಗೆ, ಕೆ, ಕ್ಕೆ | ಗೆ, ಕೆ, ಕ್ಕೆ | ಸಂಪ್ರದಾನ |
| 5 | ಪಂಚಮಿ | ದೆಸೆಯಿಂದ | ಅತ್ತಣಿಂ | ಅಪಾದಾನ |
| 6 | ಷಷ್ಠೀ | ಅ | ಅ | ಸಂಬಂಧ |
| 7 | ಸಪ್ತಮೀ | ಅಲ್ಲಿ | ಒಳ್ | ಅಧಿಕರಣ |
| 8 | ಸಂಬೋಧನಾ | ಏ, ಆ, ಇರಾ | - | ಅಭಿಮುಖೀಕರಣ |
ಹಳಗನ್ನಡ ವಿಭಕ್ತಿ ರೂಪಗಳ ಉದಾಹರಣೆ (ರಾಮ ಶಬ್ದ)
ಹಳಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಪದದ ರೂಪಗಳು ಹೀಗಿರುತ್ತವೆ:
- ಪ್ರಥಮಾ: ರಾಮ + ಮ್ = ರಾಮಂ
- ದ್ವಿತೀಯಾ: ರಾಮ + ಅಮ್ = ರಾಮನಂ
- ತೃತೀಯಾ: ರಾಮ + ಇಂ = ರಾಮನಿಂ
- ಚತುರ್ಥೀ: ರಾಮ + ಗೆ = ರಾಮಂಗೆ
- ಪಂಚಮಿ: ರಾಮ + ಅತ್ತಣಿಂ = ರಾಮನತ್ತಣಿಂ
- ಷಷ್ಠೀ: ರಾಮ + ಅ = ರಾಮನ
- ಸಪ್ತಮೀ: ರಾಮ + ಒಳ್ = ರಾಮನೊಳ್
ಗಮನಿಸಿ: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 7 ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಬೋಧನಾ ವಿಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆಯಲು ಅಥವಾ ಸಂಬೋಧಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.