ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು
ಭಾರತವು ವಿಶಾಲವಾದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟು 14 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
A) ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಬಂದರುಗಳು (ಎಲ್ಲವೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರುಗಳು)
- ಕಾಂಡ್ಲಾ (1955): ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಂದರು. ಗುಜರಾತ್ನ ಕಛ್ ಕರಾವಳಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರು.
- ಮುಂಬೈ (1865): ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಂದರು, ಇದನ್ನು 'ಭಾರತದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
- ನವಸೇವಾ (ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಬಂದರು - 1982): ಮುಂಬೈ ಬಂದರಿನ ಒತ್ತಡ ತಗ್ಗಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿತ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವೈಫೈ (WiFi) ಸಂಪರ್ಕಿತ ಬಂದರು.
- ಮರ್ಮಗೋವಾ (1964): ಗೋವಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಬಂದರು. ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ರಫ್ತಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
- ನವಮಂಗಳೂರು (1974): 'ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು'. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಫಿ ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದರಿಂದ 'ಕಾಫಿ ಬಂದರು' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
- ಕೊಚ್ಚಿನ್ (1972): 'ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ರಾಣಿ'. ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ರಫ್ತಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
B) ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಬಂದರುಗಳು (ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದವೆಲ್ಲವೂ ಕೃತಕ)
- ಟುಟುಕೋರಿನ್ (1978): ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಕೊನೆಯ ಬಂದರು. ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಹವಳಗಳ ರಫ್ತಿಗೆ 'ಹವಳದ ಬಂದರು' ಎಂದು ಹೆಸರು.
- ಚೆನ್ನೈ (1875): 'ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು'. ಚರ್ಮದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತಿಗೆ 'ಚರ್ಮದ ಬಂದರು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
- ಎನ್ನೋರ್ (ಕಾಮರಾಜ ಬಂದರು - 2001): ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬಂದರು.
- ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ (1933): ಭಾರತದ ಅತಿ ಆಳವಾದ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರು.
- ಪಾರಾದೀಪ್ (1966): ಒಡಿಶಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರು, ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ರಫ್ತಿಗೆ ಮೀಸಲು.
- ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ: ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ನದೀಮುಖ ಬಂದರು. ಚಹಾ ಮತ್ತು ಸೆಣಬಿನ (Golden Fiber) ರಫ್ತಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. 'ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು'.
- ಹಾಲ್ದಿಯಾ (1979): ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಬಂದರಿನ ಒತ್ತಡ ತಗ್ಗಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬಂದರು.
C) ದ್ವೀಪ ಬಂದರು
- ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ (2013): ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ದ್ವೀಪ ಬಂದರು. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರಬ್ಬರ್ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಾಹಿತಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 6 ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 7 ಬಂದರುಗಳಿದ್ದು, 1 ದ್ವೀಪ ಬಂದರು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 14 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಿವೆ.
